Strafrecht & Privacy

Strafrecht en privacy: een spanningsveld
Het strafrecht en het recht op privacy staan regelmatig op gespannen voet met elkaar. Enerzijds heeft de overheid de taak om strafbare feiten op te sporen, te vervolgen en te bestraffen. Anderzijds heeft iedere burger recht op bescherming van zijn persoonlijke levenssfeer. Dit recht is verankerd in onder meer artikel 10 van de Nederlandse Grondwet en artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

In de praktijk zien wij geregeld dat de gebieden met elkaar schuren.

Wet politiegegevens
De Wet politiegegevens (Wpg) regelt hoe de politie en andere bevoegde instanties omgaan met persoonsgegevens in het kader van hun politietaak. Politiegegevens zijn persoonsgegevens die worden verwerkt in het kader van de uitvoering van de politietaak. Het gaat hierbij onder meer om gegevens over verdachten, slachtoffers, getuigen en andere betrokkenen.

De politie mag persoonsgegevens alleen verwerken wanneer dit noodzakelijk is voor een wettelijke politietaak, zoals opsporing, vervolging, handhaving van de openbare orde of hulpverlening. Ook mogen die gegevens niet te lang worden bewaard. De hoofdregel is dat politiegegevens ten hoogste vijf jaar mogen worden bewaard.

In de praktijk zien wij echter geregeld dat gegevens veel langer worden bewaard. Denk hierbij aan de classificatie dat iemand vuurwapengevaarlijk is. Dit kan tot gevolg hebben dat iemand steevast wordt onderworpen aan controles tijdens het autorijden.

Zodra gegevens bij het OM liggen, vallen deze niet meer onder de Wet politiegegevens, maar onder de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg).

Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens
Justitiële gegevens hebben betrekking op strafbare feiten en strafrechtelijke beslissingen, zoals veroordelingen, sepots en transacties. Strafvorderlijke gegevens zijn gegevens die worden verwerkt in het kader van strafrechtelijk onderzoek en vervolging, bijvoorbeeld gegevens uit opsporingsdossiers. Deze informatie is bijzonder gevoelig en valt daarom onder een strikt wettelijk regime.

Een goed voorbeeld van justitiële gegevens is natuurlijk het strafblad wat natuurlijke personen én rechtspersonen hebben. Dit heet officieel een Uittreksel Justitiële Documentatie.

In de praktijk
In de praktijk zien wij met enige regelmaat dat bedrijven en particulieren te maken krijgen met politiegegevens en justitiële gegevens. Wij kunnen u onder meer adviseren in de volgende kwesties:

• Het verkrijgen van strafvorderlijke gegevens bij het Openbaar Ministerie om een arbeidsrechtelijke maatregel tegen een werknemer te kunnen treffen
• Het doen van een verzoek om inzage, aanpassing of verwijdering van politiegegevens
• Het indienen van of het verweren tegen een verzoek op basis van de Wet open overheid waarbij er wordt verzocht om politiegegevens, strafvorderlijke gegevens of gegevens bij een handhavingsdienst. Denk hierbij aan dierenrechtenorganisaties die verzoeken om de handhavingsgeschiedenis bij een toezichthoudende instantie of een opsporingsdienst als de NVWA.